Waterbeheer is vaak onzichtbaar, maar cruciaal. Achter de schermen zorgen polders dagelijks voor een fijnmazig systeem dat landbouw, natuur en leefomgeving in balans houdt. De renovatie van de historische sluis Twee Speyen in Brugge toont perfect hoe die rol vandaag evolueert: met respect voor erfgoed én met het oog op een klimaatrobuuste toekomst. Centraal in dit verhaal staat opnieuw de Nieuwe Polder van Blankenberge, die als beheerder van het gebied een sleutelrol speelt. Een historisch knooppunt met een vitale functie De sluis Twee Speyen, gelegen aan de Steenkaai, gaat terug tot de 12de eeuw en vormt het oorsprongspunt van de Blankenbergse Vaart. Hoewel de sluis al decennia geen rol meer speelt voor de scheepvaart, blijft ze van onschatbare waarde voor het waterbeheer van de Oudlandpolder. Vandaag fungeert de site als één van de belangrijkste “infusen” van de polder: een punt waar zoet water uit het Kanaal Gent-Oostende wordt binnengebracht. Dat water is essentieel om verdroging e

Water stopt niet aan perceelsgrenzen – en oplossingen dus ook niet. In het stroomgebied van de Machuitbeek, op het grondgebied van Alveringem en Lo-Reninge, ligt een ambitieus plan op tafel om het gebied klimaatbestendig te maken. De nieuwe inrichtingsnota zet daarbij sterk in op samenwerking, met een prominente rol voor de Westkustpolder als waterexpert bij uitstek. Van kwetsbaar naar weerbaar watersysteem Wie vandaag langs de Machuitbeek wandelt, ziet een typisch polderlandschap: open ruimte, landbouwgronden en kronkelende waterlopen. Maar onder die rust schuilen grote uitdagingen. Steeds vaker zorgen intense regenbuien voor wateroverlast, terwijl droge periodes leiden tot watertekorten en verzilting. Ook de waterkwaliteit staat onder druk. Na de zware wateroverlast in de IJzervallei in november 2023 werd duidelijk dat een structurele aanpak nodig is. Slim waterbeheer als rode draad De kern van het plan is helder: water zoveel mogelijk vasthouden waar het kan, en gecontroleerd afvoer

Polders worden vaak geassocieerd met hun klassieke opdracht: het beheren van waterpeilen en het beschermen van onze regio tegen overstromingen en droogte. Maar vandaag nemen ze een veel bredere rol op. Ze bouwen actief mee aan een aantrekkelijk landschap waar waterbeheer, natuur en recreatie samenkomen. Dat bewijst de Nieuwe Polder van Blankenberge met de herinrichting van De Puydebroeken in Oudenburg. Langs het Kanaal Gent-Oostende werd in 2025 het recreatieve plasbermgebied De Puydebroeken grondig vernieuwd en opgewaardeerd. Twintig jaar na de oorspronkelijke inrichting was het gebied toe aan een update. Niet alleen het onderhoud drong zich op, ook de ambities rond biodiversiteit, klimaatadaptatie en bezoekersbeleving vroegen om een eigentijdse herinrichting. Inspelen op nieuwe noden De vernieuwingswerken boden de kans om het gebied opnieuw vorm te geven volgens de uitdagingen van vandaag. Daarbij werd sterk ingezet op een slimme combinatie van toegankelijkheid, ecologie en beleving.

In de uitgestrekte landschappen van de IJzervallei lijkt het waterbeheer vanzelfsprekend. Maar achter die ogenschijnlijke rust schuilt een ingenieus systeem van sturing, buffering en afvoer — een systeem waarin de polders al decennialang een cruciale rol spelen. Met het project in de Zuidijzerpolder wordt die rol opnieuw versterkt, en tegelijk toekomstgericht vernieuwd. Van historische noodzaak naar moderne oplossing De oorsprong van de windwatergemalen in de Zuidijzerpolder gaat terug tot de ruilverkaveling van Stavele in de jaren 1980. Toen de IJzer in de jaren ’70 een hoger waterpeil kreeg — onder meer ten voordele van scheepvaart en drinkwatervoorziening — veranderde het hydrologische evenwicht in de regio ingrijpend. Vooral de lager gelegen “broeken” in de IJzervallei werden gevoeliger voor wateroverlast. Om die gebieden toch landbouwkundig bruikbaar te houden, werden langs de Poperingevaart en Heidebeek dijken, terugslagkleppen en vijf windgemalen aangelegd. Die infrastructuur zo

De afgelopen dagen verscheen een krantenartikel waarin twee Antwerpse wetenschappers (J. Staes en D. Vrebos) stellen dat Vlaanderen “te veel grachten” heeft en dat een groot deel gedempt zou moeten worden. Hun kaart, gebaseerd op eigen analyses en publieke databanken, zou aantonen dat er tussen de 73.000 en 81.000 kilometer grachten zijn in Vlaanderen. Daarmee zouden we kostbaar water te snel afvoeren naar zee. Dit verhaal is echter minder eenduidig dan het lijkt. Zowel de cijfers als de definities waarop de conclusies steunen, zijn omgeven met onzekerheden en aannames. En het is goed om niet te vergeten: grachten hebben óók functies die vandaag nog steeds cruciaal zijn voor landbouw, natuur en klimaatadaptatie. Onduidelijke definitie van een gracht De onderzoekers hanteren een zeer brede omschrijving van een gracht (“lijnvormige verdieping in het landschap”), waardoor ook smalle, nauwelijks zichtbare geulen of ook wel lanen genoemd meetellen. De kaart die zij opstelden is bovendien n