Waterbeheer is vaak onzichtbaar, maar cruciaal. Achter de schermen zorgen polders dagelijks voor een fijnmazig systeem dat landbouw, natuur en leefomgeving in balans houdt. De renovatie van de historische sluis Twee Speyen in Brugge toont perfect hoe die rol vandaag evolueert: met respect voor erfgoed én met het oog op een klimaatrobuuste toekomst. Centraal in dit verhaal staat opnieuw de Nieuwe Polder van Blankenberge, die als beheerder van het gebied een sleutelrol speelt. Een historisch knooppunt met een vitale functie De sluis Twee Speyen, gelegen aan de Steenkaai, gaat terug tot de 12de eeuw en vormt het oorsprongspunt van de Blankenbergse Vaart. Hoewel de sluis al decennia geen rol meer speelt voor de scheepvaart, blijft ze van onschatbare waarde voor het waterbeheer van de Oudlandpolder. Vandaag fungeert de site als één van de belangrijkste “infusen” van de polder: een punt waar zoet water uit het Kanaal Gent-Oostende wordt binnengebracht. Dat water is essentieel om verdroging e

Water stopt niet aan perceelsgrenzen – en oplossingen dus ook niet. In het stroomgebied van de Machuitbeek, op het grondgebied van Alveringem en Lo-Reninge, ligt een ambitieus plan op tafel om het gebied klimaatbestendig te maken. De nieuwe inrichtingsnota zet daarbij sterk in op samenwerking, met een prominente rol voor de Westkustpolder als waterexpert bij uitstek. Van kwetsbaar naar weerbaar watersysteem Wie vandaag langs de Machuitbeek wandelt, ziet een typisch polderlandschap: open ruimte, landbouwgronden en kronkelende waterlopen. Maar onder die rust schuilen grote uitdagingen. Steeds vaker zorgen intense regenbuien voor wateroverlast, terwijl droge periodes leiden tot watertekorten en verzilting. Ook de waterkwaliteit staat onder druk. Na de zware wateroverlast in de IJzervallei in november 2023 werd duidelijk dat een structurele aanpak nodig is. Slim waterbeheer als rode draad De kern van het plan is helder: water zoveel mogelijk vasthouden waar het kan, en gecontroleerd afvoer

In de uitgestrekte landschappen van de IJzervallei lijkt het waterbeheer vanzelfsprekend. Maar achter die ogenschijnlijke rust schuilt een ingenieus systeem van sturing, buffering en afvoer — een systeem waarin de polders al decennialang een cruciale rol spelen. Met het project in de Zuidijzerpolder wordt die rol opnieuw versterkt, en tegelijk toekomstgericht vernieuwd. Van historische noodzaak naar moderne oplossing De oorsprong van de windwatergemalen in de Zuidijzerpolder gaat terug tot de ruilverkaveling van Stavele in de jaren 1980. Toen de IJzer in de jaren ’70 een hoger waterpeil kreeg — onder meer ten voordele van scheepvaart en drinkwatervoorziening — veranderde het hydrologische evenwicht in de regio ingrijpend. Vooral de lager gelegen “broeken” in de IJzervallei werden gevoeliger voor wateroverlast. Om die gebieden toch landbouwkundig bruikbaar te houden, werden langs de Poperingevaart en Heidebeek dijken, terugslagkleppen en vijf windgemalen aangelegd. Die infrastructuur zo

Water stopt niet aan de grens – en goed waterbeheer dus ook niet. Met het project WIJ-Water zetten Vlaamse en Nederlandse partners samen stappen naar een toekomstbestendig watersysteem. Centraal in dit verhaal staan de polders, die als lokale beheerders een sleutelrol opnemen in het realiseren van een slimme en duurzame “zoetwaterbatterij”. Eén watersysteem, over grenzen heen WIJ-Water heeft een duidelijke ambitie: het waterbeheer in de grensregio tussen Noord-West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen beter op elkaar afstemmen. Door samenwerking tussen Vlaamse en Nederlandse partners wordt gewerkt aan een geïntegreerde aanpak waarbij wateroverschotten en -tekorten over de grens heen worden gebalanceerd. Het doel? Een robuust systeem waarin zoet water wordt opgeslagen wanneer het beschikbaar is, en ingezet wordt wanneer het nodig is. Zo ontstaat een soort buffer – een “zoetwaterbatterij” – die de regio weerbaarder maakt tegen droogte én wateroverlast. De cruciale rol van de

De klimaatrealiteit laat zich steeds nadrukkelijker voelen: nattere winters, drogere zomers en een groeiende druk op landbouw en natuur. In de Moerbeke-Polder kiezen ze ervoor om niet af te wachten, maar vooruit te denken. Met een innovatief plan willen ze een dekzandrug nabij de Oostvaart omvormen tot een gigantische zoetwaterspons — een slimme ingreep die water vasthoudt wanneer het overvloedig is, en beschikbaar maakt wanneer het schaars wordt. Van probleem naar oplossing De uitdaging is bekend. In de winter kampen we met verzadigde bodems en overtollig water dat snel wordt afgevoerd naar waterlopen en uiteindelijk de zee. In de zomer draait het beeld volledig om: dalende grondwaterstanden, droogtestress voor gewassen en natuur, en een toenemende vraag naar irrigatiewater. De kern van de oplossing? Water langer vasthouden in het landschap. Daar zet Moerbeke-Polder al decennia op in. “Dertig jaar geleden werd hier al pionierswerk verricht met de aanleg van stuwen om waterpeilen beter

De afgelopen dagen verscheen een krantenartikel waarin twee Antwerpse wetenschappers (J. Staes en D. Vrebos) stellen dat Vlaanderen “te veel grachten” heeft en dat een groot deel gedempt zou moeten worden. Hun kaart, gebaseerd op eigen analyses en publieke databanken, zou aantonen dat er tussen de 73.000 en 81.000 kilometer grachten zijn in Vlaanderen. Daarmee zouden we kostbaar water te snel afvoeren naar zee. Dit verhaal is echter minder eenduidig dan het lijkt. Zowel de cijfers als de definities waarop de conclusies steunen, zijn omgeven met onzekerheden en aannames. En het is goed om niet te vergeten: grachten hebben óók functies die vandaag nog steeds cruciaal zijn voor landbouw, natuur en klimaatadaptatie. Onduidelijke definitie van een gracht De onderzoekers hanteren een zeer brede omschrijving van een gracht (“lijnvormige verdieping in het landschap”), waardoor ook smalle, nauwelijks zichtbare geulen of ook wel lanen genoemd meetellen. De kaart die zij opstelden is bovendien n